ပဋိပကၡျဖစ္ပြားေနေသာ ေဒသမ်ားရွိ ကေလးသူငယ္မ်ား၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အပါအ၀င္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ လူမႈဘ၀ အေျခအေနမွာ ပိုမိုဆိုးရြားလာၿပီး အၾကမ္းဖက္ခံရမႈမ်ားလည္း ပိုမိုမ်ားျပားလာေၾကာင္း လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဒုကၡသည္စခန္းတစ္ခုရွိ စာသင္ေက်ာင္း၌ ကေလးငယ္မ်ား စာသင္ၾကားေနစဥ္ 

လက္ရွိပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ရခုိင္ေဒသတြင္ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္း စုစုေပါင္း ၁၈ ခုရွိၿပီး ဒုကၡသည္ေပါင္း တစ္သိန္းေလးေသာင္းေက်ာ္ ေနထိုင္လ်က္ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ကခ်င္ေဒသတြင္ ဒုကၡသည္စခန္းေပါင္း ၁၆၅ ခု၊ လူဦးေရ စုစုေပါင္း ၁၂၀၀၀၀ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး စသည့္လူမႈေရးက႑မ်ားတြင္ လိုအပ္ခ်က္ မ်ားစြာရွိေနသည့္အျပင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ တ႐ုတ္နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ရွိ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားရွိ အမ်ဳိးသမီးမ်ားတြင္ အၾကမ္းဖက္ခံရမႈႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ လူကုန္ကူးခံရမႈမ်ားလည္း အမ်ားအျပား ရွိေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ တ႐ုတ္နယ္စပ္ တစ္ေလွ်ာက္ရွိ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားသည္ ေကအိုင္အို/ေကအိုင္ေအ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ရွိၿပီး ၿမိဳ႕ေပၚရွိ အစိုးရ ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမမ်ားရွိ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားထက္ လိုအပ္ခ်က္ ပိုမိုမ်ားျပားေနေၾကာင္း၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲသည့္အတြက္ အလွဴရွင္မရွိဘဲ စား၀တ္ေနေရး အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္ဟု ဆိုသည္။

“Camp တြမွာရွိတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ အဓိကျဖစ္ေနတာက Privacy မရွိတာဘဲ။ ေနထိုင္ရတဲ့ပံုစံက စိတ္ခ်မႈ လံုး၀မရွိဘူး။ ဒီလို မလံုျခံဳေတာ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ရွိလာတယ္။ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကလည္း အမ်ဳိးမ်ဳိးပဲ။ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြအျပင္ လူမႈေရးပိုင္းေရာ၊ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈေတြပါ မ်ားလာတယ္။ အဲလိုလုပ္တဲ့ သူေတြထဲမွာ Camp ထဲမွာေနတဲ့သူ အခ်င္းခ်င္းလည္း ပါသလို အျပင္ကသူေတြလည္း ပါေနတာကို ေတြ႕ရတယ္။ ေနာက္ အလုပ္အကိုင္ေရာ၊ စားစရာေနရာ မရွိေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္ဘက္ကို လူကုန္ကူးခံရတာပဲ” ဟု Kachin Women Peace Network မွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ဆိုသည္။

ေဒသတြင္း ပဋိပကၡမ်ား အဆံုးသတ္ရန္အတြက္ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း အသီးသီးမွ ေတာင္းဆိုမႈမ်ား အသီးသီး ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္အထိ အဆံုးသတ္ႏုိင္ျခင္း မရွိေသးေၾကာင္းႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လက္ရွိေဆာင္ရြက္ေနေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ထိခိုက္ေစၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ကေလးသူငယ္မ်ား အပါအ၀င္ ျပည္သူအားလံုးအေပၚလည္း အႏုတ္လကၡဏာေဆာင္မည့္ ဂယက္႐ိုက္ခတ္မႈ ျဖစ္ေပၚေစသည္ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ ယူနီဆက္(ဖ္)ဌာေနကိုယ္စားလွယ္ မစၥတာဘက္ထရန္ဘိန္းဗဲလ္က ဆိုသည္။

“ကိုယ့္ေနရပ္ကေန အျခားေနရာကို ေရႊ႕ေျပာင္းျခင္းဟာ ကေလးေတြအတြက္ မိသားစုနဲ႔ ခြဲခြာရဖို႔၊ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္ခံရဖို႔၊ ေက်ာင္းမေနႏိုင္ဖို႔အျပင္ စိတ္ပိုင္းနဲ႔ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိခိုက္မႈေတြပါ ေတြ႔ၾကံဳရမယ့္ အႏၲရာယ္ ပိုမ်ားေစပါတယ္။ ဖ်က္ဆီးမႈေတြ၊ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္မႈေတြက ကေလးငယ္ေတြ မိသားစု၀င္ေတြနဲ႔ ရပ္ရြာလူထုေတြရဲ႕ ဘ၀ကို ပ်က္စီးေစပါတယ္” ဟု မစၥတာဘက္ထရန္ဘိန္းဗဲလ္က ေျပာၾကားသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းမ်ားတြင္ လူဦးေရ စုစုေပါင္း တစ္သိန္းေလးေသာင္းေက်ာ္ခန္႔ ရွိေနၿပီး ယင္းတုိ႔အနက္ လူဦးေရ ရွစ္ေသာင္းေလးေထာင္ခန္႔မွာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးသူငယ္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားေနေသာ ေဒသမ်ားရွိ မသန္စြမ္းသူမ်ား (အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ လူမႈဘ၀ အေျခအေနမွာ ပိုမိုဆိုးရြားေနၿပီး စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိခိုက္မႈမ်ားလည္း ၾကံဳေတြ႔ေနရေၾကာင္း၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေဆြးေႏြးရာတြင္လည္း မသန္စြမ္းသူမ်ား ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ခြင့္ မရေၾကာင္းလည္း ‘အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ အခန္းက႑ႏွင့္ အဆင့္အတန္းကို ျမႇင့္တင္ျခင္းျဖင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈဆီသို႔ ေလွ်ာက္လွမ္းၾကပါစို႔’  ဖိုရမ္၏ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။

အိသဥၨာေက်ာ္ | Eleven Media Group