သံလြင္ ဆီ
Bowl of Olive Oil — Image by © J.Garcia/photocuisine/Corbis

ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း ဆိုတာ အစာေခ်စနစ္ရဲ႕ျပႆနာတစ္ခုျဖစ္ၿပီး အသက္အရြယ္မေရြးမွာျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။၀မ္းခ်ဴပ္ျခင္းကို သံလြင္ ဆီနဲ့ ကုလို႕ရေနာ္ တစ္ပတ္မွာ သံုးႀကိမ္ထက္နည္းၿပီး ဝမ္းသြားတာ (သို႔) ဝမ္းသြားရခက္ခဲၿပီး ေသးငယ္၍ မာေျခာက္တဲ့ဝမ္းမ်ိဳးေတြသြားတာမ်ိဳးကို ဝမ္းခ်ဳပ္တယ္လို႔အၾကမ္းဖ်င္းသတ္မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။

တခ်ိဳ႕လူေတြကေန႔စဥ္ေန႔တိုင္းဝမ္းသြားဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ထင္ၾကေပမယ့္လည္း အေမရိကန္အစာအိမ္နဲ႔အူလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းႀကီးကေတာ့ ဒါဟာျပႆနာမဟုတ္ဘူးလို႔ဆုိပါတယ္။ အခ်ိဳ႕သူေတြက ေန႔စဥ္ေန႔တုိင္းဝမ္းသြားေပမယ့္လည္း ဝမ္းဟာေျခာက္ၿပီးမာေနခဲ့ရင္ေတာ့ ဝမ္းခ်ဳပ္တယ္လို႔သတ္မွတ္ႏုိင္ပါတယ္။

အျခားသူေတြက တစ္ပတ္မွာ သံုးရက္ေလာက္ပဲသြားေပမယ့္လည္း ပံုမွန္ဝမ္းျဖစ္ေနရင္ ဝမ္းခ်ဳပ္တယ္လို႔ေျပာလို႔မရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းလို႔ဆိုရာမွာ ဝမ္းသြားတဲ့
အႀကိမ္အေရအတြက္ထက္ ဝမ္းအေပ်ာ့အမာနဲ႔ၾကည့္ၿပီး ဆံုးျဖတ္တာက ပိုမွန္ပါလိမ့္မယ္။

လူအမ်ားစုဟာ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းကိုတစ္ခ်ိန္မဟုတ္တစ္ခ်ိန္ႀကံဳေတြ႕ဖူးၾကမွာပါ။ ခရီးသြားျခင္း၊ မိမိရဲ႕ေန႔စဥ္ပံုမွန္လည္ပတ္ေနမႈေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အစားအေသာက္ေတြေၾကာင့္ ခဏတာဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းကို ခံစားႏုိင္ပါတယ္။

တခါတရံမအီမသာျဖစ္ႏုိင္တာကလြဲလို႔ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းဟာ အေရးႀကီးတဲ့ကိစၥတစ္ခု မဟုတ္ပါဘူး။ ဗုိက္ေအာင့္ျခင္း၊ ေလထျခင္းနဲ႔ ပ်ိဳ႕ျခင္းေတြကိုေတာ့ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ခဏတာ ဝမ္းခ်ဳပ္တာက အစားအေသာက္အေနအထိုင္ပံုမွန္ျပန္ျဖစ္သြားပါက အလိုအေလ်ာက္ေပ်ာက္ကင္းသြားႏုိင္ပါတယ္။

တခ်ိဳ႕သူေတြမွာေတာ့ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းဟာ ရက္သတၱပတ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာျမင့္ေနတာေၾကာင့္ ေရရွည္ မွာ ေအာက္ပါေနာက္ဆက္တြဲ က်န္းမာေရးျပႆနာေတြျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။

1. လိပ္ေခါင္း – စအိုဝမွာရွိတဲ့ ေသြးျပန္ေၾကာေတြႀကီးလာတာေၾကာင့္ နာက်င္ျခင္း၊ ေနမထိထိုင္မသာျဖစ္ျခင္း၊ ေသြးထြက္ျခင္းနဲ႔ ယားယံျခင္းတို႔ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

2. စအုိဝမွာအနည္းငယ္ၿပဲသြားတာေၾကာင့္ နာက်င္ျခင္း၊ ယားယံျခင္း

3. အူမႀကီးထဲတြင္ စျမင္းတံုးပိတ္ျခင္း

4. အူကၽြံျခင္း – အူမႀကီးသည္ ပံုမွန္ရွိသင့္သည့္ေနရာတြင္ မရွိေတာ့ျခင္း

ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းကို သံလြင္ဆီျဖင့္ကုသျခင္း
ဝမ္းသြားေအာင္ျပဳလုပ္ဖို႔အတြက္ သံလြင္ဆီအသံုးျပဳျခင္းဟာ အႏၲရာယ္ကင္းၿပီး က်န္းမာေရးနဲ့
႔ညီညြတ္တဲ့နည္းလမ္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ သံလြင္ဆီမွာပါဝင္တဲ့အဆီေတြဟာ အူအတြင္းဘက္နံရံေတြကို
ေခ်ာေမြ႕ေစတဲ့အတြက္ မစင္တံုးေတြကို လြယ္လြယ္ကူကူေရြ႕လ်ားေစႏုိင္ပါတယ္။ ထုိ႔ျပင္ သံလြင္ဆီဟာ ေရစုပ္ႏုိင္ဖုိ႔ ကူညီေပးႏုိင္တဲ့အတြက္ ဝမ္းကိုလည္းေပ်ာ့ေစႏုိင္ပါတယ္။

အိပ္ရာကႏုိးၿပီးဘာမွ်မစားမီ သံလြင္ဆီထမင္းစားဇြန္း တစ္ဇြန္းေသာက္ျခင္းဟာ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းကို
သက္သာေစႏုိင္ပါတယ္။ ထုိ႔ထက္ပိုေသာက္ပါက ဗုိက္ရစ္၍ဝမ္းေလွ်ာျခင္းမ်ားျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ အတြက္ မေသာက္သံုးသင့္ပါဘူး။

သံလြင္ဆီကို ေမြးကင္းစကေလးမ်ားႏွင့္ ကေလးငယ္ေလးမ်ားကိုတုိက္ဖို႔ေတာ့ မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ အေမရိကန္ကေလးမ်ားအကယ္ဒမီရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္အရ တစ္ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြမွာ ပန္းသီးေဖ်ာ္ရည္၊ သစ္ေတာ္သီးေဖ်ာ္ရည္၊ ဆီးသီးအႏွစ္အနည္းငယ္တုိ႔ကို တိုက္ေကၽြးႏုိင္ပါတယ္။ ကေလးႀကီးေတြကိုေတာ့ အမွ်င္ဓာတ္မ်ားတဲ့အစားအစာေတြျဖစ္တဲ့ ဆီးသီး၊ မက္မြန္သီးနဲ႔ အေစ့အႏွံေတြေကၽြးသင့္ပါတယ္။
အစားအေသာက္ပံုစံေျပာင္းလဲတာေတာင္မွ မသက္သာဘူးဆုိရင္ေတာ့ ဆရာဝန္ႏွင့္တုိင္ပင္ သင့္ပါတယ္။

သံလြင္ဆီရဲ႕အျခားက်န္းမာေရးေကာင္းက်ိဳးမ်ား

သံလြင္ဆီသည္ဝမ္းခ်ဳပ္ရာမွာ ကူညီေပး႐ံုသာမက အျခားက်န္းမာေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေကာင္းက်ိဳးေတြ လည္း အမ်ားႀကီးရွိေနပါေသးတယ္။ သံလြင္ဆီဟာ ေျမထဲပင္လယ္ေဒသအစားအစာေတြမွာ မပါမျဖစ္ျဖစ္ၿပီး ေရာဂါအခ်ိဳ႕ျဖစ္ပြားမႈကိုေလွ်ာ့ခ်ေပးႏုိင္႐ံုသာမက အသက္ရွည္စြာေနႏုိင္ေရးအတြက္လည္း အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။

သံလြင္ဆီမွာ ေရာင္ရမ္းမႈကိုသက္သာေစႏုိင္တဲ့အစြမ္းသတၱိရွိတာေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ကင္ဆာေရာဂါအခ်ိဳ႕၊ အဆစ္အျမစ္ေရာင္ေရာဂါနဲ႔ သတိေမ့ေရာဂါ (Alzheimer)၊ အေၾကာအားနည္း၍ ေျခလက္တုန္ေသာေရာဂါ (Parkinson’s disease) ေတြျဖစ္ပြားမႈ ကိုပါ ေလ်ာ့က်ေစႏုိင္ပါတယ္။ ထုိ႔ျပင္စိတ္က်ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကိုလည္း ေလ်ာ့နည္းေစႏိုင္ပါတယ္။

အေမရိကန္ႏွလံုးအဖြဲ႕အစည္းႀကီး (AHA) ၏ အဆိုအရ သံလြင္ဆီမွာ ႏွလံုးက်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူျပဳႏုိင္တဲ့ ဆီပါဝင္တာေၾကာင့္ စားသံုးေပးသင့္တယ္လို႔သိရပါတယ္။ အသက္ ႏွစ္ႏွစ္အထက္ က်န္းမာေရးေကာင္းသူတုိင္းဟာ ေန႔စဥ္လိုအပ္တဲ့ကယ္လိုရီေတြအနက္ 25-35 ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ကို ၎အဆီေတြကေနရတယ္လို႔ AHA ကေျပာၾကားထားပါတယ္။ မျပည့္ဝဆီေတြကိုပိုမိုစားသံုးၿပီး ျပည့္ဝဆီနဲ႔အသြင္ေျပာင္းဆီေတြစားသံုးမႈကိုေတာ့ ေလွ်ာ့ခ်သင့္ပါတယ္။

ထုိ႔ျပင္သံလြင္ဆီမွာ ပံုမွန္အစားအေသာက္ေတြမွာပါေလ့မရွိတဲ့ အေရးႀကီးအာဟာရဓာတ္ျဖစ္တဲ့ ဗီတာမင္ E လည္း ပါဝင္ပါတယ္။စတိုးဆုိင္ေတြမွာသံလြင္ဆီအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုအလြယ္တကူရႏိုင္ေပမယ့္လည္း အသီးကေနေသခ်ာထုတ္လုပ္ထားၿပီး အေရာအေႏွာမပါတဲ့ “Extra virgin” သံလြင္ဆီကသာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါတယ္။
Credit:DrMyanmar