ေငြတာရီဗဟုသုတ အလုိ႔ငွာ တင္ဆက္လုိက္ရပါသည္။
ဒီအေႀကာင္းေျပာျပီဆိုရင္ ေဝဒက်မ္းကို နည္းနည္းေဖၚျပရေတာ့မွာပါ ။ ဒီလိုပါ . . .
ေဝဒက်မ္းထဲမွာ ေရွးပေဝဏသီက အိႏၵိယျပည္ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ကေန စတင္ဝင္ေရာက္ခဲ႕တဲ႕ ေရွးအာရိယန္အႏြယ္ လူမ်ိဳးစုေတြဟာ ဘာသာေရး ယဥ္ေက်းမႈ အေတြးအေခၚေတြ အမ်ားႀကီး ပါလာခဲ႕ပါတယ္ ။
ေဗဒင္ပညာလို႕ေခၚတဲ႕ ေဝဒဂၤ ဆိုတာဟာ အဲ႕ဒီ႕ေဝဒက်မ္းေတြရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲအပိုင္းျဖစ္တဲ႕ သူႀတက်မ္း မ်ားမွ ေဇာတိသေဝဒဂၤက်မ္းေတြကိုသာ အဓိက အေျချပဳထားခဲ႕ပါတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕ေဝဒက်မ္းဂန္ေတြထဲက သူရႆတီနဲ႕ ပတ္သတ္တာကေတာ့ ရိဂ္ေဝဒက်မ္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ထိုက်မ္းဟာ အလြန္ေရွးက်ျပီး သက္မဲ႕ျဖစ္တဲ႕ ေတာ ေတာင္ ေရ ေျမ စတဲ႕ သက္မဲ႕ေတြကိုေရာ လူေတြရဲ႕ စိတ္ေစတသိက္ေတြမွာျဖစ္ေပၚတဲ႕ ခ်စ္ျခင္း မုန္းျခင္း အစရွိတဲ႕ စိတၱဇ နာမ္ေတြမွာေရာပါ သက္ရွိ နတ္ေဒဝတာေတြ ေဒဝီေတြ တန္ခိုးဣဒၶိပါဒ္ရွင္ေတြအျဖင့္ မွတ္ယူေႀကာက္လန္႕ ကိုးစားခဲ႕တဲ႕ ေခတ္ေလာက္ကပင္ စတင္ေပၚေပါက္ခဲ႕ပါတယ္ ။ သုေတသီ ပညာရွင္ေတြက ဘီစီ ၂၀၀၀ ဝန္းက်င္ေလာက္မွာ ရိဂ္ေဝဒက်မ္း စတင္ေပၚေပါက္နိုင္ပါတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္ ။
သဘာဝတရားအားလံုးကို နတ္ဘုရားမ်ားအျဖင့္ ယံုႀကည္ခဲ႕ႀကျပီး လကၤာေတြေရာ ဂါထာေတြပါ ေပါင္းရင္ ၁၀၂၈ ပုဒ္အထိ ရိဂ္ေဝဒမွာ ပါဝင္ပါတယ္ ။ သို႕ေသာ္ နတ္ဘုရားခ်င္း အတူတူေပမယ့္ အဆင့္အတန္းခြဲထားမႈဟာ တန္ခိုးအႀကီးဆံုးဆိုေသာ နတ္သမီးေတြကပင္ တန္ခိုးအနိမ့္ဆံုး အညံ႕ဆံုး နတ္သားေတြနဲ႕ တန္းတူ သတ္မွတ္ႀကျခင္းပါပဲ ။ အဲ႕ဒီလို ဆိုပါတယ္ ။
ေရွးအီဂ်စ္ေတြဟာ သူတို႕ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳး အသက္ေမြးနိုင္ေအာင္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ေကာင္းမြန္ေအာင္ ေကာင္းက်ိဳးျပဳေနတဲ႕ နိုင္းလ္ျမစ္ႀကီးကို Father Nile လို႕ ဒီလိုဖြင့္ဆိုထားတာ အေနာက္စာေပေတြမွာ ေတြ႕ရပါတယ္ ။ ဒါဟာ တင္စားမွတ္ယူျပီး သူတို႕ကိုအက်ိဳးျပဳတာမွာ ပူေဇာ္ပသတဲ႕သေဘာတရားပါပဲ ။ အဲ႕လို တင္စားခဲ႕ရာကေန ဖခင္ နိုင္းလ္ျမစ္ကို ယဇ္ပူေဇာ္တဲ႕အေနနဲ႕ ေခ်ာေမာလွပတဲ႕ မိန္းမပ်ိဳေတြကိုပါ အရွင္လတ္လတ္ ေရနစ္သတ္ခဲ႕ပါတယ္ ။ သက္မဲ႕ေတြ သတ္ရွိေတြ မွတ္ယူကိုးကြယ္ရာကေန ထိုေခတ္မွာ တစ္ကမၻာလံုး အႏွံ႕အျပား ထြန္းကားခဲ႕ပါတယ္ ။ ၄င္းေခတ္က အိႏၵိယတြင္ ဂဂၤါျမစ္ကို မိခင္ဂဂၤါ Mother Ganges လို႕ အေလးအျမတ္ ထားခဲ႕ႀကပါတယ္ ။
ေရွးေဟာင္း အာရိယန္ေတြကလည္း သူတို႕အေျခခ်ရာ ပန္ဂ်ပ္နယ္တစ္ဝိုက္က ဂ်မၼနားျမစ္နဲ႕ ေရကိုေပးစြမ္းနိုင္ေသာ သရသြတီျမစ္ကို အေလးအျမတ္ထားခဲ႕ႀကပါတယ္ ။ ဒါေႀကာင့္ ျမစ္နတ္သမီးေတြထဲမွာ အေရးထားတဲ႕ သေဘာနဲ႕ ရိဂ္ေဝဒက်မ္း လကၤာတစ္ပုဒ္မွာ သရသြတီလို႕ ဆိုထားတာေတြ႕ရပါတယ္ ။ လကၤာမွာက မိခင္မ်ား ျမစ္မ်ား နတ္သမီးမ်ားအနက္ အျမင့္ျမတ္ဆံုးျဖစ္သည္ ။ မျပတ္ယိုစီးေနေသာ သူမ၏ သားျမတ္သည္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ စီးပြားခ်မ္းသာတို႕ကို ေဝကမ္း၏ ။ စည္းစိမ္ဥစၥာ အစာအာဟာရ သာသမီးတို႕ကိုလည္း ေပးကမ္း၏လို႕ သရသြတီကို ခ်ီးမႊမ္းဖြင့္ဆိုထားပါတယ္ ။ ထိုအေလ့အထနဲ႕ဆက္လ်င္းျပီး နီေပါမွာလဲ တစ္ႏွစ္မွာ တစ္ရက္ကို သူရႆတီမယ္ေတာ္ပူေဇာ္ပြဲအျဖစ္ သတ္မွတ္ျပီး ပြဲေတာ္မ်ား က်င္းပႀကပါတယ္ ။
ေနာက္တစ္ခုကို ေဖၚထုတ္ရရင္ မဟာေဇယ်သခၤယာဘြဲ႕ခံ သံေတာ္ဆင့္ အမတ္မင္းစီရင္တဲ႕ ေဝါဟာရလီနတၱဒီပနီမွာ ျမန္မာဘာသာ သူရႆတီနတ္သမီးေခၚႀကသည္မွာ အမရေကာသအဘိဓါန္က်မ္းတြင္ ျဗဟၼီ = ျဗဟၼာ ၌ျဖစ္ေသာ သူရႆတီနတ္ ဘာရတီ = စကားကိုေဝဖန္တက္ေသာ သူရႆတီနတ္ သရသြတီ = ေရအိုင္ေနရာ၌ ရွိေသာ သူရႆတီနတ္ဟူ၍ ပရိယာယ္ သံုးပုဒ္ျပပါတယ္ ။ ေဝါဟာရ လီနတၱဒီပနီက်မ္းမွာ သူရႆတီကို ျဗဟၼာ၌ျဖစ္ေသာ သူရႆတီနတ္လို႕ အဘိဓာန္ဖြင့္ဆိုႀကတာေတြ႕ရပါတယ္ ။ ဒါေတြဟာ အိႏၵိယေဝဒက်မ္းေတြပါ ။
အဲ႕ဒီ႕ေနာက္ ျဗဟၼဏက်မ္းေတြထြန္းကာတဲ႕ ေခတ္ေရာက္ေတာ့ ျမစ္ေစာင့္နတ္သမီးမဟုတ္ေတာ့ပဲ အဲ႕ဒီ႕ထပ္ သာလြန္ဖြင့္ဆိုႀကျပီး ေလာကကို ဖန္ဆင္းရွင္ျဗဟၼာႀကီးရဲ႕ သန္႕စင္တဲ႕ေသြးမွ ျဖစ္ေပၚလာတဲ႕ သမီးေတာ္အျဖစ္ ေဖၚျပလာႀကပါတယ္ ။ ဝါစာလို႕ ေခၚတဲ႕ စကားဆိုင္ရာနတ္သမီး ဝိဇၨာသိပၸံပညာ အႏုသုခုမပညာအရပ္ရပ္ကို ေပးစြမ္းနိုင္တဲ႕ နတ္သမီး ပူေဇာ္ ကိုးစားသူအေပါင္းကို ေကာင္းျမတါခ်ိဳသာေသာစကားတာ ေျပာျဖစ္ေအာင္ ေစာင္မေပးနိုင္တဲ႕ နတ္သမီးအျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး အမႊမ္းတင္ဖြင့္ဆိုလာခဲ႕ပါတယ္ ။ သို႕ေသာ္ ဣရုေဝဒ႑က်မ္းမွာ ျဗဟၼာရဲ႕ ဇနီးမယားအျဖစ္ ဖြင့္ဆိုထားျပီး ပူရာဏ္က်မ္းတစ္ခုမွာေတာ့ ျဗဟၼာ ဗိႆနိုးနဲ႕ သီဝတို႕ သံုးဦးေပါင္းျပီး သူရႆတီကို ဖန္ဆင္းခဲ့တယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕နတ္သမီးဟာ ဗိႆနိုးနဲ႕ ဆက္ဆံေတာ့ လက္ခ်မီး သီဝနဲ႕ဆက္ဆံေတာ့ ပါရပတီေဒဝီ ( ကာလီမယ္ေတာ္ ) ျဖစ္ျပီး မဟာျဗဟၼာနဲ႕ ဆက္ဆံတဲ႕အခါက်ေတာ့ သူရႆတီဆိုျပီး ဖြင့္ဆိုထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္ ။ တခ်ိဳ႕ပူရာဏ္၌က်မ္းေတြမွာ မဟာျဗဟၼာက သူ႕သမီးေတာ္ကို ျပစ္မွားဖို႕ ႀကံစည္တဲ႕အခါ သီဝက မိသြားလို႕ စိတ္ဆိုးျပီး ျဗဟၼာႀကီးရဲ႕ ဦးေခါင္းငါးလံုးအနက္ တစ္လံုးကိုျဖတ္ယူျပီး သူ႕ရဲ႕ တတိယမ်က္လံုးကို ဖြင့္ခဲ႕ပါတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္ ။ grin emoticon
ဒါေႀကာင့္ အခုျဗဟၼဏဘာသာဝင္ေတြ ကိုးကြယ္ႀကတဲ႕ မဟာျဗဟၼာရုပ္ထုေတြမွာ ဦးေခါင္းေလးလံုးပဲ ရွိေတာ့ဟန္တူပါတယ္ ။ grin emoticon လားမားဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြေျပာတဲ႕ တတိယမ်က္လံုးဟာ အဲ႕ဒီ႕က်မ္းက ဆင္းသက္လာျခင္းျဖစ္ပါတယ္ ။ အဆိုးဆံုးတစ္ခုကို ေဖၚျပပါအုန္းမယ္ ။ အဲ႕ဒါက ျဗဟၼာဏဝါဒရဲ႕ က်မ္းအရ ရဟန္းဟာ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္နဲ႕ တူႏွစ္ကိုယ္ နိဗၺာန္ကူးဖို႕ ဆုထူးငယ္ပန္ထားတဲ႕အခါ ဆိုရင္ အဲ႕ဒီ႕အမ်ိဳးသမီးနဲ႕ သံဝါသျပဳနိုင္ပါတယ္လို႕ ဆိုတယ္ ။ grin emoticon ေနာက္ျပီး ရဟႏၱာျဖစ္ေစကာမူ မာရ္နတ္ရဲ႕ ပေယာဂေႀကာင့္ သုတ္လႊတ္နိုင္ေသးတယ္လို႕ ဆိုထားတာေတြဟာ ေဝဒက်မ္းမွာ အတည္အလင္ေဖၚျပထားပါတယ္ ။ ဒါဟာ အခု ကြမ္ယင္မယ္ေတာ္တို႕ ဘာတို႕ရဲ႕ ဂိုဏ္းဝါဒအတူတူပါပဲ ။ အဲ႕ဒါေႀကာင့္ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ မဟာယာန ဘုန္းႀကီးေတြ အိမ္ေထာင္ျပဳတာမ်ိဳးေတြရွိလာခဲ႕ျခင္းျဖစ္ပါတယ္ ။
အေနာက္နိုင္ငံ ပါဠိပညာရွင္တို႕၏ အဆိုအားျဖင့္ သုတၱနိပါတ္မွ အခ်ိဳ႕ေသာ ဝဂ္မ်ား ။ သုတ္မ်ားသည္ ပိဋိကတ္သမိုင္း၌ ေရွးအက်ဆံုး ပါဠိေတာ္မ်ားျဖစ္ပါတယ္ ။ ေရးနည္း ေရးဟန္ႏွင့္ သေဘာတရားတို႕တြင္ ေရွးျဗဟၼဏတို႕၏ ေဝဒက်မ္း ။ ဥပနိသွ်က်မ္းမ်ား ႏွင့္ နီးစပ္ပါတယ္ ။ အထူးသျဖင့္ ဥရဂ ႏွင့္ ပါရာယနဝဂ္တို႕ဟာ အလြန္ေရွးက်၍ ယင္းတို႕၌ ပါရွိေသာ သုတ္မ်ားကို ဝိနည္းပိဋိကတ္ ။ သံယုတ္ႏွင့္ အဂၤုတၱရနိကာယ္ မ်ား၌ ရည္ညႊန္းထားပါတယ္ ။ ခုဒၵကနိကာယ္မွ စူဠနိေဒၵသႏွင့္ မဟာနိေဒၵသတို႕သည္ ပါရာယနႏွင့္ အ႒ကဝဂ္တို႕ကို ဖြင့္ဆိုထားေသာ က်မ္းမ်ားျဖစ္ျပီး အိႏၵိယျပည္ အေသာကေက်ာက္စာမ်ားတြင္ အခ်ိဳ႕ေသာ သုတ္ ( ဥပမာ – မုနိသုတ္ ။ နာလကသုတ္ ) မ်ားကို ရည္ညႊန္းထားေလေႀကာင္း ၄င္းတို႕ ဆိုခဲ႕တာကို ေလ့လာဖတ္ရႈဖူးပါတယ္ ။
အလ်င္းသင့္လို႕ေဖၚျပေပးပါအုန္းမယ္ ။ အဲ႕ဒါက ျမန္မာနိုင္ငံအပါအဝင္ အေရွ႕အာရွနိုင္ငံမ်ားနဲ႕ အင္ဒိုခ်ိဳင္းနားကြ်န္းဆြယ္ေဒသတစ္ဝိုက္ကို ဗုဒၶသာသနာေရာက္မလာခင္ကတည္းက ျဗဟၼာဏဝါဒဟာ ေရာက္ရွိျပီးျဖစ္ပါတယ္ ။ သီရိလကၤာ ျမန္မာ ထိုင္း ကေမၺာဒီးယား လာအို မာလာယု ဆူမားႀတား ဂ်ာဗား စင္ကာပူ စသည္ျဖင့္ နိုင္ငံမ်ားအားလံုးပါပဲ ။ ေဒသတစ္ခုနဲ႕ တစ္ခု ကူးလူးဆက္ဆံရာကေန အိႏၵိယႏြယ္ဖြား ျဗဟၼာဏဘာသာဝင္ေတြဆီက ေဝဒက်မ္းဂန္လာ နတ္ေဒဝါေတြ ကိုးကြယ္ဆညကပ္ခဲ႕တာပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ ျမန္မာနိုင္ံမွာလဲ အေနာ္ရထာမင္းတရားႀကီးမတိုင္ခင္ကပင္ ပုဂံသားေတြကိုးကြယ္ခဲ႕ႀကျပီး အတြင္း ၃၇ မင္း အျပင္ ၃၇ မင္းဆိုတာေတြဟာ ဒီျဗဟၼဏနတ္ေတြပါပဲ ။
အဲ႕ဒီလို အိႏၵိယနိုင္ငံမွာ ဗုဒၶေဂါတမျမတ္စြာဘုရားပြင့္ထြန္းျပီး အဲ႕ဒီ႕ကမွ ဘာေႀကာင့္ဒီေလာက္ေတာင္ ကြဲလႊဲလာရတာလဲလို႕ စဥ္းစားစရာရွိလာပါတယ္ ။ ဒါဟာ သမိုင္းကိုပဲ နည္းနည္းေလ့လာႀကည့္မယ္ဆိုရင္ သာသနာသကၠရာဇ္ ၉၀၀ ေက်ာ္မွာ ဗုဒၶသာသနာဝင္မင္းမ်ားနတ္ရြာစံသြားတဲ႕အခ်ိန္ေရာက္ေတာ့ ဟိႏၵဴသာသနာဝင္မင္းေတြ စိုးစံလာႀကတဲ႕အခါ အိႏၵိယေျမာက္ပိုင္းမွာ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ ညွိဳးမွိန္ခဲ႕ပါတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕ေနာက္မွ ဗုဒၶသာသနာထဲကို ဟိႏၵဴအယဝါဒေတြ စိပ့္ဝင္လာခဲ႕ပါတယ္ ။ သာသနာသကၠရာဇ္ ၁၁၀၀ ခန္႕မွာေတာ့ အထိုေဒသကို ဟန္းလူမ်ိဳးမ်ား အလံုးအရင္းနဲ႕ ခ်ီတက္သိမ္းပိုက္ႀကတဲ႕အခါ ရဟန္းေက်ာင္းေတာ္မ်ား သင္တိုက္မ်ား စတဲ႕ ဗုဒၶသာသနိက အေဆာက္အအံုမ်ားကိုဖ်က္ဆီးျပီး ရဟန္းေတာ္မ်ားကိုလည္း သတ္ခဲ႕ပါတယ္ ။ အဆိုးဆံုးက ပိဋကတ္ေတာ္မ်ားကို ဖ်က္ဆီးမီးရႈိ႕ႀကတဲ႕အခါ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ႀကီးဟာ အလြန္ကို ေမွးမွိန္ညွိဳးႏြမါးခဲ႕ပါတယ္ ။ သာသနာသကၠရာဇ္ ၁၁၄၉ ခုႏွစ္မွာနန္းတက္တဲ႕ သွ်ဘုရင္က ဗုဒၶသာသနာေတာ္ဝင္ျဖစ္တဲ႕အေလ်ာက္ သာသနာေတာ္ကိုျပန္လည္ခ်ီးေျမွာက္တဲ႕အခါ သာသနာေတာ္ဟာ ျပန္လည္ထြန္းလင္းခဲ႕ျပန္ပါတယ္ ။ ထိုမင္းလက္ထက္ နလႏၵ ဗုဒၶတကၠသိုလ္ႀကီးဟာ အလြန္ထင္ရွား ေက်ာ္ေဇာခဲ႕တဲ႕အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္ ။ ထိုမင္း နတ္ရြာစံတဲ႕အခါ သာသနာေတာ္ဟာ ျပန္လည္ ေမွးမွိန္သြားခဲ႕ျပန္တယ္ ။ သာသနာသကၠရာဇ္ ၁၅၀၀ ခန္႕မွာေတာ့ အိႏၵိယနိုင္ငံ မဂဓတိုင္းကို ပါလမင္းမ်ား အုပ္စိုးတဲ႕အခါ ဗုဒၶသာသနာဟာ အိႏၵိယနိုင္ငံမွာေနာက္ဆံုးထြန္ေတာက္ခဲ႕ျပန္ပါတယ္ ။ ဗုဒၶသကၠသိုလ္မွာ ပညာဆည္းပူးႀကတဲ႕ ရဟန္းေတာ္မ်ားကိုလဲ အေရွ႕ေတာင္အာရွ နိုင္ငံမ်ားသို႕ သာသနာျပဳရန္ ႀကြေရာက္ခဲ႕ႀကပါတယ္ ။ တိဗက္နိုင္ငံမွ ဗုဒၶသာသနာကိုလည္း ပါလနိုင္ငံမွ ရဟန္းပညာရွိမ်ားပင္ ျပဳျပင္မြမ္းမံခဲ႕ပါတယ္ ။
အဲ႕ဒီ႕ေနာက္ သာသနာေတာ္ထြန္းလင္းလာခဲ႕ေသာ္လည္း သာသနာသကၠဇ္ ၁၅၀၀ေက်ာ္မွာ အစၥလာမ္အယူဝါဒမ်ား အိႏၵိယနိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ေသာအခါ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ဟာ အိႏၵိယနိုင္ငံမွာ လံုးဝ ေပ်ာက္ဆံုးသြားသည့္တိုင္ ေမွးမွိန္သြားခဲ႕ရပါေတာ့တယ္ ။ အျပည့္အစံုႀကည့္ခ်င္ရင္ ဆြယ္စံုက်မ္း အပိုင္း ၈ (ပထမ) စာ -၁၇၁ မွာ အျပည့္အစံုေလ့လာနိုင္ပါတယ္ ။
အိႏၵိယနိုင္ငံမွာထြန္းကားခဲ႕တဲ႕ မဟာယာနဗုဒၶသာသနာေတာ္ဟာ အာရွတိုက္အလည္ပိုင္းမွတဆင့္ တရုတ္နိုင္ငံသို႕ ဧကရာဇ္ဘုရင္ မင္းတီးလက္ထက္ သာသနာသကၠရာဇ္ ၆၀၄ ခုႏွစ္မွာ ေရာက္ရွိခဲ႕ပါတယ္ ။ ဆြယ္စံုက်မ္း အပိုင္း ၈ စာ ၁၇၁ မွ ၁၇၃အထိ ေလ့လာနိုင္ပါတယ္ ။ ဒါေႀကာင့္ ဗုဒၶသာသနာအမည္ခံ ျဗဟၼာဏဝါဒဟာ အလြန္ကိုက်ယ္ပ်ံ႕ခဲ႕ပါေႀကာင္း အနည္းငယ္ ဆက္စပ္၍ ေရးသားလိုက္ရပါတယ္ခင္ဗ်ာ ။
ဗဟုသုတတိုးပြားႀကပါေစ ။
– မွတ္စုက်မ္း