ျမန္မာအာဏာပုိင္ေတြဟာ တူရကီခုိလံႈခြင့္ေတာင္းခံသူ မူဟာမက္ဖာကန္ေဆာ့မန္းကုိ တူရကီကုိ ျပန္ပို႔လုိက္တဲ့ အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမယ့္ ျဖစ္ႏုိ္င္ေခ်ထဲ သူ႔ကို သြတ္သြင္းလုိက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕ (HRW) က ဇြန္ ၁ ရက္က ထုတ္ျပန္ပါတယ္။

“ႏိုင္ငံတကာဥပေဒကို ထပ္မံခ်ိဳးေဖာက္ျခင္းမရွိေစဖို႔ ျမန္မာနဲ႔ထုိင္းတုိ႔ဟာ အန္ကာရာက အလုိရွိေနတဲ့ တူရကီ ႏိုင္ငံသား မွန္သမွ်ရဲ႕ အကာအကြယ္ေတာင္းခံခ်က္ကို ကုလသမဂၢေအဂ်င္စီေတြထံ အကဲျဖတ္ခြင့္ေပးသင့္ၿပီး ဒုကၡသည္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ တူရကီႏုိင္ငံသားမွန္သမွ်ကို ျပန္လႊဲမေပးဖုိ႔ ခ်က္ျခင္းလုပ္ေဆာင္သင့္ ပါတယ္”လုိ႔ HRW ရဲ႕ အာရွအုပ္ခ်ဳပ္သူ ဘရက္အဒမ္က ေျပာပါတယ္။ “ဖာကန္ေဆာ့မန္းက ဒုကၡသည္အျဖစ္ ခုိလႈံခြင့္ေတာင္းထားေပမယ့္ ျမန္မာနဲ႔ ထုိင္းတုိ႔ဟာ အန္ကာရာရဲ႕ ဖိအားေပးမႈ ေၾကာင့္ ေဆာ့မန္းရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္ၿပီး သူ႔ကိုျပန္ပို႔ခဲ့ၾကျပီး သူဟာ တူရကီမွာ ဆုိးရြားစြာ ဆက္ဆံ ခံေနရကာ မမွ်မတ တရားစစ္ေဆးမႈကို ရင္ဆုိင္ရမယ္”လုိ႔ အဒမ္က ဆက္ေျပာပါတယ္။

အခု ဖ်က္သိမ္းလုိက္ၿပီျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အေျခစုိက္ ႏုိင္ငံတကာေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းရဲ႕ ဒါရိုက္တာေဟာင္းျဖစ္ၿပီး ဂူလန္လႈပ္ရွားမႈကို ေထာက္ခံသူျဖစ္တဲ့ ေဆာ့မန္းဟာ ရန္ကုန္ႏုိင္ငံတကာေလဆိပ္မွာ ေမ ၂၄ ရက္က အဖမ္းခံခဲ့ရ ပါတယ္။ တူရကီအာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ေတာင္းဆုိခ်က္အရ သူ႔ကို ထုိင္းႏို္င္ငံကတဆင့္ တူရကီကို ျပန္ပို႔ခဲ့ပါတယ္။ ထုိင္းမွာ သူဟာ လူ၀င္မႈဖမ္းဆီးေရးဌာနတစ္ခုမွာ ၂၄ နာရီဖမ္းခံထားရၿပီးေနာက္ ေမ ၂၆ မွာ တူရကီကုိ ျပန္ပုိ႔ခံခဲ့ရပါတယ္။

“သူသာ တူရကီျပန္ေရာက္ရင္ လူ႔အခြင့္အေရး အႀကီးအက်ယ္ခ်ိဳးေဖာက္ခံရလိမ့္မယ္လုိ႔ ယံုၾကည္ရတဲ့ အေနအထား ေတြ ရွိေနေၾကာင္း ျမန္မာန႔ဲထုိင္းရဲ႕ အေရးႀကီးတဲ့ ေအဂ်င္စီေတြကို ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္နာရံုးနဲ႔ တျခားကုလေအဂ်င္စီေတြက ေျပာၿပီးတာေတာင္ ေဆာ့မန္းကို ျပန္ပို႔ခဲ့ျခင္း ျဖစ္တယ္” လုိ႔ HRW ကဆုိပါတယ္။ တူရကီမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ဇူလုိင္ ၁၅ ရက္က စစ္အာဏာသိမ္းမႈ မေအာင္ျမင္ခဲ့ဘဲ လူ ၂၄၀ ေက်ာ္ေသဆံုးၿပီး ေထာင္နဲ႔ခ်ီ ဒဏ္ရာ ရခဲ့ပါတယ္။ အာဏာသိမ္းဖုိ႔ႀကိဳးစားမႈအၿပီးမွာ သမၼတ ရီဆက္ေတယစ္အာဒုိဂန္အစုိးရက ဂူလန္အုပ္စုဟာ ဒီႀကိဳးပမ္းမႈကို ေဆာင္ရြက္တာလုိ႔ စြပ္စြဲခဲ့ပါတယ္။

လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ဒီလႈပ္ရွားမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူ ၁၂၀၀၀၀ ေက်ာ္ ထိန္းသိမ္းခံရၿပီး လူ ၅၀၀၀၀ ခန္႔အဖမ္းခံထားရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေတြက သူတုိ႔ဟာ တူရကီ က ထိန္းသိမ္းေရးစခန္းေတြမွာ နွိပ္စက္ညွင္းပန္း ခံရတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ သမၼတအာဒုိဂန္က ဂူလန္ေထာက္ခံသူေတြကို သူတုိ႔တုိင္းျပည္ေတြမွာတင္ အျပစ္ဒဏ္ေပးဖို႔ ျပည္ပအစိုးရေတြကို တုိက္တြန္းခဲ့ပါေသးတယ္။

လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ေဆာ္ဒီ၊ မေလးရွားနဲ႔ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာတုိ႔လုိ ႏုိင္ငံအနည္းငယ္ကသာ ဒီေတာင္းဆုိမႈအတုိင္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

စုျပည့္စံု

ref: Turkeypurge, June 5th

ပံု – HRW

Credit: Kumudra