ဗုိက္ထဲမွာ အသက္တစ္ေခ်ာင္း ထည့္လြယ္ထားတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ ပပ (အမည္လႊဲ)ရဲ႕ဘ၀ျဖစ္ရပံုက မိသားစုေငြေၾကး အေျခအေနေၾကာင့္ မႏၲေလးကေန ရန္ကုန္ကုိ လာအလုပ္လုပ္တယ္၊ခ်စ္သူနဲ႔ အတူေနၿပီး မေမွ်ာ္လင့္ဘဲရလာတဲ့ ကုိယ္၀န္ေၾကာင့္ ေကာင္ေလးရဲ႕ ထားသြားျခင္းကုိခံခဲ့ရတယ္။

ဒီလိုဇာတ္လမ္းမ်ဳိးေတြကို ျမန္မာဇာတ္ကားေတြထဲမွာ ေတြ႕ရသလို အျပင္ေလာကထဲမွာလည္းေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။ဇာတ္နာရတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြေပမဲ့လည္း ခင္ပြန္းသည္ျပစရာမရွိဘဲ ကိုယ္၀န္ရွိလာၾကတဲ့အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ ျမန္မာလူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းမွာေတာ့ မ်က္ႏွာပန္းမလွစရာ၊ အရွက္ရစရာလို႔သတ္မွတ္ခံၾကရပါတယ္။

“ယူမယ္။ ဒါေပမဲ့ ကေလးနဲ႔က်ေတာ့ အဆင္မေျပဘူး။ ကေလးဆုိတာ ဘယ္အခ်ိန္ပဲျပန္ယူယူရတယ္ေပါ့.. သူက။ ဖ်က္ခ်မယ္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ သမီးက အဲဒါလက္မခံဘူး”လုိ႔၀မ္းနည္းရိပ္ျပည့္လွ်မ္းေနတဲ့ မ်က္၀န္းတစ္စုံနဲ႔ ပပက ေျပာလိုက္ပါတယ္။“သူေရာ ကုိယ္ပါ ႏွစ္ေယာက္ေပါင္းေတာင္မွ ဒီကေလးတစ္ေယာက္ကုိလုပ္မေကြ်းႏုိင္ဘူးလားေပါ့”လို႔လည္း သူက ေမးခြန္းထုတ္လိုက္ပါေသးတယ္။

သူ႔ေမးခြန္းက သူ႔ကိုပစ္သြားတဲ့ ေကာင္ေလးကို ရည္ၫႊန္းတာလား၊ စာေရးသူကိုပဲ ေမးလိုက္တာလား၊သူ႔ကိုယ္သူပဲ ေမးလိုက္တာလားကေတာ့ ပပကိုယ္တိုင္ပဲ သိပါလိမ့္မယ္။ဒါေတြက လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္လေလာက္က ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာပါ။ ကိုယ္၀န္ရွိစအခ်ိန္တုန္းကသူငယ္ခ်င္းေတြကလည္း သူ႔ကို ကေလးကုိ ဖ်က္ခ်လိုက္ဖုိ႔ ၀ုိင္း၀န္းတုိက္တြန္းခဲ့ၾကေပမဲ့ ကေလးေလးရဲ႕ကူအမေ်သကညိ ဓာတ္ပုံကုိ ေတြ႕ၿပီးခ်ိန္မွာေတာ့ သူ႔စိတ္ကူးက သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္ျဖစ္သြားခဲ့တယ္လို႔လည္း ပပက ဆိုပါတယ္။

“ကေလးက ကုန္းကုန္းေလးဆုိေတာ့ သမီးစိတ္ထဲမွာ သူက ဘုရားရွိခိုးေနတဲ့ ပုံေလးေပါ့။ သူ႔ကုိဖ်က္ခ်မွာစုိးလုိ႔ ဘုရားရွိခိုးေနတာ ျဖစ္မယ္ဆုိၿပီး စိတ္ထဲမွာ ေတြးလုိက္မိတယ္”လုိ႔ အသက္ ၁၉ ႏွစ္သာရွိေသးတဲ့ မိခင္ေလာင္း၊ပပက ကေလးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သူ႔ရဲ႕စိတ္ခံစားမႈကိုေျပာျပပါတယ္။

က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနကေန ျပဳလုပ္တဲ့ မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရး ငါးႏွစ္တာမဟာဗ်ဴဟာစီမံခ်က္(၂၀၁၄-၁၈) ကေန ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ စစ္တမ္းထဲမွာေတာ့ ၂၀၁၀ နဲ႔ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္းကုိယ္၀န္ေဆာင္ဦးေရ ၁,၀၀၀ မွာ ၁၇၄ ဦးဟာ သူတို႔ရဲ႕ကိုယ္၀န္ေတြကို ဖ်က္ခ်ပစ္ခဲ့တယ္လုိ႔ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကုိယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျခင္းကို တရားဥပေဒျဖင့္ တားျမစ္ထားၿပီး ကိုယ္၀န္ေဆာင္ထားသူကိုယ္တိုင္ျဖစ္ေစ၊ တျခားသူကျဖစ္ေစ ကိုယ္၀န္ပ်က္က်ေစရန္ ရည္ရြယ္ျပဳလုပ္ပါက ထိုသူကိုပုဒ္မ ၃၁၂ အရ ေထာင္ဒဏ္ သံုးႏွစ္အထိျဖစ္ေစ၊ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လံုးျဖစ္ေစခ်မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္အမ်ဳိးသမီးရဲ႕ သေဘာတူညီမႈမပါဘဲ ကိုယ္၀န္ပ်က္ေစရန္ ရည္ရြယ္ျပဳလုပ္ပါကပုဒ္မ ၃၁၃ အရ ျပဳလုပ္သူကို ေထာင္ဒဏ္ တစ္သက္တစ္ကြ်န္းျဖစ္ေစ၊ ဆယ္ႏွစ္အထိျဖစ္ေစခ်မွတ္ရမည့္အျပင္ ေငြဒဏ္လည္း ခ်မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။ကုိယ္၀န္ပ်က္က်ျခင္းနဲ႔ ဖ်က္ခ်ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ မိခင္ေသဆုံးႏႈန္းကလည္း ဆယ္ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္ရွိတယ္လုိ႔ မ်ဳိးဆက္ပြားက်န္းမာေရး ငါးႏွစ္တာ မဟာဗ်ဴဟာစီမံခ်က္ထဲမွာပါ၀င္တဲ့ တစ္ႏုိင္ငံလုံးဆိုင္ရာမိခင္ေသဆုံးႏႈန္းဆုိင္ရာစစ္တမ္း (၂၀၀၄-၀၅)အရ သိရွိရေပမဲ့ ပညာရွင္ေတြကေတာ့ဒီထက္မ်ားႏုိင္တယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။

“၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကေတာ့ မကဘူး၊ ေသခ်ာတယ္။ ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ေတာ့ ျဖစ္ေနမယ္လို႔မွန္းတာေပါ့ေနာ္”လို႔ က်န္းမာေရးအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Marie Stopes Myanmar (MSI) မွဒါ႐ုိက္တာ ေဒါက္တာစစ္ႏိုင္က ၂၀၁၆ ႏွစ္ကုန္ပုိင္းက ျမန္မာတုိင္း(မ္)ကုိ ေျပာျပခဲ့ဖူးပါတယ္။“ကုိယ့္အမွားကုိဖုံးဖုိ႔ လူ႔ေလာကကုိေတာင္ မေရာက္ေသးတဲ့ ကေလးတစ္ေယာက္ရဲ႕အသက္နဲ႔ျပန္ဖုံးတယ္ဆုိတာ မတရားဘူး”လုိ႔ ပပက ေျပာပါတယ္။ကေလးကို ေမြးမယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်လိုက္ေပမဲ့လည္း မိဘေတြနဲ႔ေ၀းရာ ရန္ကုန္ေျမမွာ ပပအတြက္အားကိုးစရာဘယ္သူမွ မရွိပါဘူး။

ဒါတင္မကေသးဘဲ သူ႔ျဖစ္ရပ္ေတြကို မိဘေတြကုိ အသိမေပးရဲဘဲ ရန္ကုန္မွာအဆင္ေျပေနတယ္လုိ႔သာ ေျပာဆိုထားတယ္လို႔လည္း ပပက ဆိုပါတယ္။ကံေကာင္းစြာနဲ႔ ပရဟိတသမား ကုိစုိးထုိက္နဲ႔ အဆက္အသြယ္ရၿပီး ကေလးေမြးဖြားဖုိ႔ လုိအပ္တဲ့အကူအညီေတြ ရရွိခဲ့ပါတယ္။အခုလက္ရွိမွာေတာ့ ပပဟာ ကုိစုိးထုိက္နဲ႔ ေဒါက္တာျမတ္သန္႔တုိ႔ တည္ေထာင္ထားတဲ့ ျမင့္မုိရ္ေမတၱာ(ခုိနားရာ)လုိ႔ အမည္ရတဲ့ single mother ေတြကုိ ကူညီေပးတဲ့ အိမ္မွာ ကေလးမီးဖြားခ်ိန္ကုိေစာင့္ၿပီးေနထုိင္လ်က္ရွိပါတယ္။ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပင္တစ္ေနရာက ဆိတ္ၿငိမ္ရပ္ကြက္ ထဲမွာတည္ရွိတဲ့ ႏွစ္ထပ္လံုးခ်င္းအိမ္ေလးမွာ ပပလိုပဲတာ၀န္မယူလိုသူေတြ ေရွာင္ေျပးသြားလို႔ က်န္ရစ္ခဲ့သူ အျခားအမ်ဳိးသမီး ေလးဦးလည္း ေနထိုင္လ်က္ရွိပါတယ္။

“ဒီႏုိင္ငံမွာေတာ့ အျပစ္မရွိတဲ့ ကေလးကုိ ဖ်က္ခ်ၿပီး ခပ္တည္တည္ျပန္ေနတဲ့ မိန္းကေလးေတြကုိအျပစ္မတင္ၾကဘဲ ရဲရဲရင့္ရင့္ကေလးေမြးလုိက္တဲ့ အမ်ဳိးသမီးေလးေတြ အႏွိမ္ခံေနရတဲ့ ႏုိင္ငံ။ဒီယဥ္ေက်းမႈကုိရေအာင္ တြန္းလွန္သြားမယ္”လုိ႔ ျမင့္မုိရ္ေမတၱာ(ခုိနားရာ)ကို တည္ေထာင္သူေတြထဲက တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ကုိစုိးထုိက္က ေျပာပါတယ္။သူ႔ရဲ႕ ျမင့္မုိရ္ေမတၱာ(ခုိနားရာ) အိမ္ဆီကို ျမန္မာတိုင္း(မ္)က သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ေပမဲ့လည္းအဲဒီမွာေနထိုင္ေနတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ဘ၀ေရွ႕ေရးနဲ႔ လြတ္လပ္လံုျခံဳမႈရွိေရးအတြက္အိမ္လိပ္စာကိုေတာ့ ျမန္မာတိုင္း(မ္)က တစ္ဆင့္ျပန္ၿပီး မေဖာ္ျပေပးထားပါဘူး။

“ဘယ္မိန္းကေလးမွ ဗုိက္မႀကီးခ်င္ဘူး။ ဗုိက္ႀကီးလာေတာ့ ဖ်က္ခ်ဖုိ႔ပဲ ေတြးတယ္။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့အားကုိးရာ မရွိဘူး။ အစ္ကုိတုိ႔က အကုန္လုံးကုိေတာ့ မကယ္ႏုိင္ေပမဲ့ ဆရာေဖျမင့္ စကားထဲကလုိကမ္းေျခမွာပြေနတဲ့ ၾကယ္ငါးေလးေတြကုိ ႏုိင္သေလာက္ေကာက္ၿပီး ပင္လယ္ထဲ လႊတ္ေပးသလုိေပါ့။အစ္ကုိတုိ႔ ေကာက္လုိက္တဲ့ ၾကယ္ငါးေလးေတြကေတာ့ အသက္ရွင္သြားလိမ့္မယ္”လုိ႔အမ်ဳိးသမီးေတြကို ကူညီေပးရတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ကိုစိုးထိုက္က ေျပာျပပါတယ္။ျမင့္မုိရ္ေမတၱာ (ခုိနားရာ)ကို ခိုကိုးရာမဲ့ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြအတြက္ လြန္ခဲ့တဲ့ သုံးလကမွစတင္တည္ေထာင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကုိယ္၀န္ ငါးလအရြယ္ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ဗုိက္ကုိ ဖုံးထားလုိ႔ မရေတာ့တဲ့ အေျခအေနကေနကေလးေမြးဖြားၿပီး ေနာက္သုံးလအထိ ဘယ္ကုိယ္၀န္သည္ကုိမဆို ခိုနားရာကေန လက္ခံၿပီးေကြ်းေမြးေစာင့္ေရွာက္ထားပါတယ္။“မိန္းမတစ္ေယာက္ဟာ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ၿပီး ကေလးေမြးတဲ့အခ်ိန္မွာ သူ႔ေယာက္်ားနား၊ သူ႔အေမနားပဲသူေမြးခ်င္တယ္။ ဒီဟာ လုံး၀မျဖစ္ႏုိင္တဲ့ အခ်ိန္မွာမွ သူ႔အစ္မတုိ႔ဆီ ေရာက္မွာပဲ။ အစ္မတုိ႔ လက္မခံရင္သူဖ်က္ခ်ရင္ ဖ်က္ခ်မယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ မိဘမဲ့ေက်ာင္းေတြကုိ ေပးရင္ေပးမယ္။

ဒါေၾကာင့္ဘယ္လုိကန္႔သတ္ခ်က္မွ မထားေတာ့ဘူး”လုိ႔ ျမင့္မုိရ္ေမတၱာ (ခုိနားရာ)ကို တည္ေတာင္သူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာျမတ္သန္႔က ေျပာပါတယ္။ကေလးေမြးဖြားၿပီးလို႔ မိခင္က ထားခဲ့ခ်င္တယ္ဆိုရင္လည္း ႏွစ္ႏွစ္သားအထိ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေပးမွာျဖစ္ၿပီး အဲဒီအခ်ိန္အတြင္းမွာ မိခင္က ကေလးကုိ အခ်ိန္မေရြး ျပန္လာေခၚႏိုင္သလို ဘ၀အာမခံခ်က္မရွိတဲ့ မိခင္ေတြအတြက္ကိုလည္း သက္ေမြးေက်ာင္းအလုပ္ေတြ လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ကူညီေပးသြားမယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

ႏွစ္ႏွစ္ၾကာၿပီးတဲ့ ေနာက္မွာေတာ့ မိခင္ထံကေန အဆက္အသြယ္ လံုး၀မရေတာ့ဘူးဆိုရင္ေတာ့ကေလးေတြကို ေကာင္းမြန္စြာ ေမြးစားခ်င္သူေတြကို ေလ့လာစိစစ္ၿပီး စာခ်ဳပ္စာတမ္းနဲ႔ ေမြးဖြားခြင့္ေပးလိုက္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။လက္ရွိမွာ သန္လ်င္ၿမိဳ႕က ေဆး႐ုံတစ္႐ုံမွာ အလုပ္လုပ္ကုိင္ေနတဲ့ Ultrasound radiologist ျဖစ္တဲ့ေဒါက္တာျမတ္သန္႔က တစ္ရက္ကုိ လူနာ ၂၅ ဦးကေန ၃၀ ေလာက္အထိ ၾကည့္ေပးရတဲ့အထဲမွာကုိယ္၀န္ရွိခါစ (သုိ႔) ကုိယ္၀န္ေဆာင္ထားတဲ့ (သုိ႔) ဖ်က္ခ်ထားတဲ့ single motherလူနာတစ္ေယာက္ကို ေတြ႕ရတယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။

လူနာေတြကို ၾကည့္႐ႈေပးရတဲ့ သူ႔ရဲ႕အေတြ႕အၾကံဳအရ ဒီလုိကိစၥမ်ဳိးၾကံဳၾကရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးအမ်ားစုဟာအိမ္ေထာင္သည္ အမ်ဳိးသားေတြနဲ႔ ဇာတ္လမ္းျဖစ္ၾကတာေၾကာင့္လို႔လည္း သူက ဆိုပါတယ္။“သူတို႔နဲ႔ ဆုိရွယ္မီဒီယာေပၚမွာ ေတြ႕ၾကတယ္။ အဲဒီမွာ အကုန္လုံးက လူပ်ဳိဟန္ေဆာင္လုိ႔ရတယ္။ၿပီးေတာ့ ခံရတဲ့ မိန္းကေလးေတြက အသက္အရြယ္မေရြး၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ မေရြးဘူး”လုိ႔ေဒါက္တာ ျမတ္သန္႔က ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာလူ႔အသုိင္းအ၀ုိင္းမွာေတာ့ လက္ထပ္ထားျခင္း မရွိဘဲ ကိုယ္၀န္ရထားတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြကို‘လင္ေကာင္မေပၚဘဲ ရွိလာတဲ့ ကိုယ္၀န္’ လိုမ်ဳိး ျပင္းထန္တဲ့ စကားအသံုးအႏႈန္းေတြနဲ႔ ေျပာၾကတဲ့အထိအမ်ဳိးသမီးေတြဟာ အားနည္းခ်က္ တစ္ခုလို၊ အမွားႀကီးတစ္ခုကို က်ဴးလြန္ခဲ့သလိုမ်ဳိး ေ၀ဖန္ကဲ့ရဲ႕ေျပာဆိုမႈေတြကို ခံစားၾကရပါတယ္။ဒါေၾကာင့္မို႔လည္း အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ကိုယ္၀န္ရွိသြားၿပီး စြန္႔ပစ္ခံရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာသူတို႔ကေလးကို ဖ်က္ခ်ျဖစ္သြားေစဖို႔ ပတ္၀န္က်င္အသိုင္းအ၀ိုင္းကပဲ တစ္နည္းတစ္ဖံုေစ့ေဆာ္တိုက္တြန္းေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စြန္႔ပစ္ခံရတဲ့ single mother ဦးေရကို သိရွိႏိုင္ဖို႔အတြက္ လႈမႈ၀န္းက်င္ရဲ႕ေရွး႐ိုးစြဲမႈေတြေၾကာင့္ အတိအက်ေကာက္ယူ သိရွိႏိုင္ဖို႔ ခက္ခဲဖြယ္ရာရွိပါတယ္။United Nations Population Fund(UNFPA) ျမန္မာရဲ႕ ကုိယ္စားလွယ္ျဖစ္တဲ့ Janet Jackson က“Single parent အမ်ားစုက သူ႔မိသားစုအတြက္ အလုပ္ေကာင္းေကာင္းလုပ္ေနေပမဲ့ သူတုိ႔မၾကာခဏၾကံဳရတဲ့ ခြဲျခားခံရမႈေတြက သူတုိ႔ကုိ ဖိအားျဖစ္ေစပါတယ္”လုိ႔ ဆိုပါတယ္။

အစိုးရအေနနဲ႔ single mother ေတြကုိ အေျခခံလစာနဲ႔ ခံစားခြင့္မ်ားကုိ သတ္မွတ္ေပးျခင္း၊အေႂကြးယူခြင့္ေပးျခင္း၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ကုိယ္ထူကိုယ္ထအဖြဲ႕မ်ားကုိ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ေပးျခင္းမ်ဳိးနဲ႔ဖခင္ဘက္နဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ ေငြေရးေၾကးေရးေထာက္ပံ့မႈ ဥပေဒကုိလည္း ပုိၿပီးအသက္၀င္ေစရန္ပံ့ပိုးေပးသင့္တယ္လုိ႔လည္း သူက ဆုိပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ ကြ်မ္းက်င္ပညာရွင္ေတြကလည္း စြန္႔ပစ္ခံ single mother ေတြ ေပၚေပါက္လာျခင္းကလိင္ပညာေပးျခင္း၊ မ်ဳိးပြားျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပညာေပးျခင္း အားနည္းခ်က္ေၾကာင့္လုိ႔သုံးသပ္ၾကပါတယ္။မ်ဳိးပြားႏုိင္တဲ့ အသက္အရြယ္ရွိတဲ့ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီး ေျခာက္ေယာက္မွာ တစ္ေယာက္ကမိသားစုစီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေခတ္ေပၚသေႏၶတားနည္းလမ္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့သတင္းအခ်က္အလက္ မရရွိႏုိင္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ UNFPA ရဲ႕ေလ့လာဆန္းစစ္မႈအရ သိရပါတယ္။

“Reproductive health နဲ႔ Sex education ကုိ အမ်ဳိးသမီးကိုယ္တုိင္ကလည္း ေကာင္းေကာင္းနားလည္ထားဖုိ႔ လုိတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ဒီကိစၥက ေယာက္်ားခ်ည္းပဲ နားလည္ေနတဲ့အတြက္ေယာက္်ားေတြက သူတုိ႔ရဲ႕ နားလည္မႈကုိ ကုိယ့္ကုိ ျပန္မမွ်ေ၀တဲ့အတြက္ ေနာက္ဆုံးခံရတာမိန္းမေတြပဲ”လုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြကို ပညာေပးလႈပ္ရွားမႈေတြျပဳလုပ္ေပးေနတဲ့ Colorful Girls က ညိႇႏႈိင္းေရးမႉးျဖစ္တဲ့ မနန္႔သဇင္မင္းက ေျပာပါတယ္။

“အမ်ဳိးသမီးေတြအတြက္က်ေတာ့ အယုံမလြယ္ဖုိ႔၊ အကာအကြယ္သုံးဖုိ႔။ အမ်ဳိးသားေတြကလည္းကုိယ္တာ၀န္မယူႏုိင္ေသးတဲ့အခ်ိန္မွာ မလုိလားအပ္တဲ့ ကုိယ္၀န္ေတြ မရရွိဖုိ႔ ကာကြယ္ဖုိ႔လုိအပ္တယ္။ ကုိယ္တာ၀န္မယူႏုိင္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေမြးလာတဲ့ ကေလးအတြက္ သာယာတဲ့ မိသားစုမတည္ေထာင္ႏုိင္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကုိယ္၀န္ရတာထက္ ကာကြယ္တာ ပုိေကာင္းတဲ့ ေျဖရွင္းနည္းလုိ႔ထင္တယ္”လုိ႔ Burmese Women’s Union က မေနာ္ဟယ္ေလးေပၚက ေျပာပါတယ္။

ခုေနာက္ပိုင္းကာလေတြမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းမွာ စံုတြဲေတြ လက္မထပ္ခင္ အတူေနလာၾကတာမ်ဳိးေတြေခတ္စားလာတာနဲ႔အမွ် ခုလိုမ်ဳိး ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်တဲ့ ကိစၥရပ္မ်ဳိးေတြ ပိုမိုမ်ားျပားလာႏိုင္တယ္လို႔လည္းျမန္မာတိုင္း(မ္)က သံုးသပ္မိပါတယ္။“မိန္းကေလးေတြအေနနဲ႔ ကုိယ့္ပါတနာနဲ႔ အတူတူေနဖုိ႔ အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးဘူးဆုိရင္ “No” လုိ႔ေျပာရဲတဲ့ သတၱိရွိဖုိ႔လုိတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ဘူး “Yes” အတူတူေနမယ္ဆုိရင္လည္း ေနာက္ဆက္တြဲအရာေတြကုိ ႀကဳိတင္ျမင္ထားဖုိ႔လုိတယ္”လုိ႔ မနန္႔သဇင္မင္းက ဆုိပါတယ္။

တစ္ကိုယ္ေရအမ်ဳိးသမီးေတြ ကိုယ္၀န္အတြက္ အကူအညီရယူလိုပါက ျမင့္မုိရ္ေမတၱာ(ခိုနားရာ)အဖြဲ႕ရဲ႕ဖုန္းနံပါတ္ ၀၉ ၉၇၆၈၆၇၉၁၇ ကို ဆက္သြယ္ႏိုင္ပါတယ္။

မ်ဳိးပြားက်န္းမာေရး (Reproductive health) နဲ႔ လိင္ပညာေပးျခင္း (sex education) တို႔နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အကူအညီရယူလိုပါက Myanmar Medical Association Pink line(အမ်ဳိးသမီးအတြက္) ဖုန္း ၀၉ ၇၃၂၁၂၂၂၇ နဲ႔ White line (အမ်ဳိးသားအတြက္)ဖုန္း ၀၉ ၇၃၂၁၂၂၂၆ တို႔ကုိ ဆက္သြယ္ႏုိင္ပါတယ္။

Credit – apannpyay