ybs

“ဆင္းမယ့္ မွတ္တိုင္ႀကိဳေျပာ။ အိပ္ငိုက္မေနနဲ႔။ ေက်ာ္သြားရင္ မတတ္ႏုိင္ဘူး။ တန္းေတြ ကြင္းေတြကိုင္ထား။ ကားေက်ာ္မယ္။ ကဲသြက္သြက္ေလးဆင္း” ဟုဆိုေသာ စပယ္ယာ ၏ အဆူအေငါက္သံခံရင္း ကားေပၚကဆင္းေနစဥ္ ေျခေထာက္ႏွစ္ဘက္ပင္ စံုမရပ္ႏုိင္ေသးမီ ေမာင္းဆရာေဟ့ဆို ကာေမာင္းထြက္သြားေလသည္။

ထိုသို႔ ၿပိဳင္ေမာင္း လုေမာင္းလာစဥ္ မိမိဆင္းမည့္ မွတ္တုိင္အေရာက္ ကားေပၚမွာ ဆင္းရသည္မွာ မလြယ္လွသလို တက္ရသည္မွာလည္း မလြယ္လွ။ ၿပိဳင္ေမာင္းလာသည့္အတြက္ မွတ္တုိင္တြင္ပင္ ေသခ်ာမရပ္ဘဲ စပယ္ယာတြန္းခ်တာကို ခံရသလို၊ ကားေပၚတက္မည့္ ခရီးသည္မွာလည္း စပယ္ယာ၏ ေပြ႕တင္ တြန္းတင္မႈျဖင့္ ကားေပၚလိုက္ပါရ၏။ ထုိ႔အတူပင္ ၿပိဳင္ေမာင္း လုေမာင္းျခင္းမရွိသည့္ အခ်ိန္မွတ္တိုင္တြင္ ေက်ာက္ခ်ရပ္နားပါကလည္း တေမ့တေမာျဖင့္ ေနာက္ကားမလာမခ်င္း ျပန္မထြက္ေတာ့။

နိစၥဓူ၀ႀကံဳေတြ႕ေနရေသာ လိုင္းကားစီး ခရီးသည္မ်ား၏ ဒုကၡသည္ကား ေျပာကုန္ႏုိင္မည္ မဟုတ္ေပ။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေန ခရီးသြားျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ ဘတ္စ္ကားမ်ားစီးနင္းသြားလာေနၾကရာတြင္ စပယ္ယာဟု ေခၚဆိုၾကေသာ ယာဥ္ေနာက္လိုက္မ်ားႏွင့္ အဆင္မေျပမႈ ႀကံဳေတြ႕ရသည္ကမ်ားၿပီး တစ္ခါတစ္ရံတြင္ ႐ိုင္းစိုင္းစြာ ဆဲဆိုေျပာဆိုခံရသလို ဆြဲတင္တြန္းခ်မႈမ်ားႏွင့္လည္း ႀကံဳေတြ႕ေနရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း တစ္ခ်ိန္က ၿမိဳ႕ျပသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑ကို ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည့္ မ.ထ.သ၏ ပံုရိပ္သည္ တျဖည္းျဖည္း ပ်က္စီးလာၿပီး “ဆြဲတင္ တြန္းခ် မ. ထ.သ”ဟူေသာ ေဆာင္ပုဒ္သည္ လက္စြဲျဖစ္လာေတာ့သည္။

ထို မ.ထ.သ ကို ဖ်က္သိမ္းကာ YBS စနစ္စတင္ေျပာင္းလဲလိုက္ရာတြင္ YBS ေၾကာင့္ အခက္အခဲမ်ားစြာ ရွိေနေသးေသာ္လည္း ယခင္ မ.ထ.သ စနစ္တြင္ ႀကံဳေတြ႕ရသည့္ အဆင္မေျပမႈမ်ားစြာကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမည္ ျဖစ္သည့္အတြက္ သည္းခံလက္ခံၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

 

ထုိ႔ေၾကာင့္လည္း ယခု ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး အာဏာပိုင္အဖြဲ႕က YBS ယာဥ္မ်ားအားလံုးတြင္ ယာဥ္ေနာက္လိုက္ မထားရွိေတာ့သည့္စနစ္ကို က်င့္သံုးရမည္ဟုဆိုေသာအခါ ခရီးသြားျပည္သူအမ်ားစု လက္ခံႀကိဳဆိုၾကသည္။ ယာဥ္ေနာက္လိုက္က ပိုက္ဆံေကာက္သည့္ စနစ္အစား ကိုယ္တုိင္ယာဥ္စီးခကို ေပးေခ်သည့္စနစ္၊ ေငြထည့္ပံုး (Cash Box) ထဲသို႔ ထည့္သည့္စနစ္ကို ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းစနစ္မွာ ယာဥ္စီးခ ေငြအေႂကြကို အတိအက် ေဆာင္ထားရမည္ ျဖစ္သည့္အတြက္ ေငြအေႂကြအခက္အခဲရွိေသာ္လည္း ခရီးသည္အမ်ားစုက စပယ္ယာ မလိုအပ္ဟု ဆိုၾကသည္။ စပယ္ယာ မပါသည္ကို ပိုသေဘာက်ေၾကာင္း ခရီးသည္အမ်ားစုက ေျဖၾကသည္။

“မထင္ရင္ မထင္သလို တြန္းခ်ခံရၿပီး အဆူအဆဲက ရွိေသး။ သူတို႔ရဲ့ ရန္ရွာတတ္တဲ့ဟာေတြေၾကာင့္ ရန္ျပန္မျဖစ္ခ်င္လို႔သာ သည္းခံၾကရတာ။ ေျပာရရင္ စပယ္ယာမလိုအပ္ဘူး”ဟု ေျမာက္ဥကၠလာပၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေနထုိင္သူ ကုမၸဏီ၀န္ထမ္း မသြယ္သြယ္စိုးက ေျပာသည္။

 

စပယ္ယာမ်ားကို ခရီးသည္မ်ားက လက္မခံၾကေတာ့သလို YBS စနစ္တြင္ စပယ္ယာလံုး၀ မထားသည့္ စနစ္ကိုသာေျပာင္းလဲသြားမည္ဟု သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးအာဏာပိုင္အဖြဲ႕က ေျပာၾကားထားရာ လက္ရွိစပယ္ယာမ်ား အလုပ္လက္မဲ့အျဖစ္ ႀကံဳေတြ႕ရမည္ျဖစ္သည္။ ဇူလိုင္ ၂၀ ရက္က စတင္ကာ ယာဥ္လိုင္းအခ်ဳိ႕ ေငြထည့္ပံုးမ်ားကို အသံုးျပဳလာကာ စပယ္ယာမထားေတာ့ေသာ္လည္း အခ်ဳိ႕မွာ စပယ္ယာ ဆက္လက္ထားရွိဆဲျဖစ္သည္။ အဓိကအားျဖင့္ ကားသစ္မ်ားတြင္ ေငြထည့္ပံုးစနစ္ အဆင္ေျပႏုိင္ၿပီး ယာဥ္ေမာင္းတစ္ဦးတည္းျဖင့္ ၀န္ေဆာင္မႈ ေပးႏုိင္ေသာ္လည္း ကားေဟာင္းမ်ားမွာ ေအာ္တိုတံခါး အဖြင့္အပိတ္စနစ္မ်ား မေကာင္းေတာ့့သည့္အတြက္ ယာဥ္ေမာင္းတစ္ေယာက္တည္းျဖင့္ အဆင္မေျပႏုိင္ဘဲ အကူလိုအပ္မည္ဟု ခရီးသည္တင္ ယာဥ္ေမာင္းမ်ားကေျပာသည္။

 

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကားေတြက ဂ်ပန္ကားဆိုေတာ့ ညာေမာင္းဗ်။ အဲေတာ့ အတက္အဆင္း တံခါးေပါက္က ဘယ္ဘက္မွာ။ ဒီက ယာဥ္ေမာင္းစနစ္က လက္ယာစနစ္ဆိုေတာ့ အတက္အဆင္းက ညာဘက္မွာ။ ဒီေတာ့ တံခါးေပါက္ေတြ ျပန္ေဖာက္ရတယ္။ ဒီလိုကားေတြမွာ စပယ္ယာမပါလို႔ မရပါဘူး။ တံခါးအဖြင့္အပိတ္က ေအာ္တို မဟုတ္ဘူး။ လူတစ္ေယာက္က ဖြင့္ပိတ္မွရတယ္” ဟု YBS ၂၉ ယာဥ္လိုင္းမွ ယာဥ္ေမာင္းတစ္ဦးက ေျပာသည္။

 

အစိုးရ၏ အစီအစဥ္ျဖင့္ Brand New ဘယ္ေမာင္း ဘတ္စ္ကားမ်ား တင္သြင္းလာသလို၊ မူ၀ါဒအရ ဘတ္စ္ကား တင္သြင္းပါက ဘယ္ေမာင္းသာ တင္သြင္းရမည္ဟု သတ္မွတ္ထားေသာ္လည္း YBS ယာဥ္လုိင္းမ်ားတြင္ ကားေဟာင္းမ်ား က်န္ေနေသးသည့္အတြက္ ယာဥ္အကူ လိုအပ္ခ်က္ရွိေနေသးေၾကာင္း သိရသည္။

 

“အစိုးရက အစီး ၁၀၀၀ ၀ယ္တယ္။ ကုမၸဏီေတြကလည္း ၀ယ္တဲ့ ကားေတြနဲ႔ဆိုေတာ့ ကားအေဟာင္းေတြ တျဖည္းျဖည္း လဲသြားမယ္ဆိုေတာ့ သေဘာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ခ်က္ခ်င္း စပယ္ယာမထားနဲ႔ေတာ့ ဆိုတာထက္ သူတို႔ကို ေငြမေကာက္ခိုင္းေတာ့ဘဲ ယာဥ္အကူ အျဖစ္နဲ႔ေတာ့ ဆက္လုပ္ခြင့္ေပးသင့္တယ္ ထင္တာပဲ။ သူတို႔မွာ အားနည္းခ်က္ရွိေပမယ့္ အေျခခံလူတန္းစားေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ တခုခုေတာ့ အခ်ိန္ေပးတာ၊ စီစဥ္ေပးတာမ်ဳိး ျဖစ္သင့္ပါတယ္” ဟု YBS ၂၁ ယာဥ္လိုင္းမွ ယာဥ္ပိုင္ရွင္တစ္ဦးက ေျပာသည္။

 

YBS စနစ္တြင္ စပယ္ယာ မထားေတာ့ဟုဆိုသည္ေၾကာင့္ ဇူလိုင္ ၂၀ ရက္က ေရႊျပည္သာၿမိဳ႕နယ္တြင္ ယာဥ္ေနာက္လိုက္မ်ားသာမက ယာဥ္ေမာင္းအခ်ဳိ႕ပါ ပါ၀င္ကာ ဆႏၵျပခဲ့ၾကသည္။ ယင္းသို႔ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း အမ်ားျပည္သူႀကိဳက္ႏွစ္သက္ျခင္း မရွိသည့္အတြက္ အဆိုပါ ယာဥ္ေနာက္လိုက္မ်ားကို ျပန္လည္လုပ္ကိုင္ေစမည္မဟုတ္ေၾကာင္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး အာဏာပိုင္အဖြဲ႕မွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားထားသည္။ ယင္းသို႔ စနစ္တစ္ခု အေျပာင္းအလဲတြင္ နစ္နာရသူမ်ား ရွိေသာ္လည္း ႐ုတ္တရက္ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ေပၚေစသည္ထက္ ခရီးသည္မ်ား အဆင္ေျပ၍ ယာဥ္ေနာက္လိုက္မ်ားလည္း အလုပ္အကိုင္ရရွိေစမည့္ အေျခအေနမ်ဳိး ေဖာ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္း သံုးသပ္သူ မ်ားလည္းရွိသည္။

 

“YBSမွာ ယာဥ္ေနာက္လိုက္ မပါတဲ့စနစ္ကို သြားကိုသြားရမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ အခုအခ်ိန္မွာ ယာဥ္ေနာက္လိုက္ေတြကို လံုး၀ မထားနဲ႔ေတာ့ ဆိုတာထက္ သူတို႔ကို ခရီးသည္ ၀န္ေဆာင္မႈေပးတာမ်ဳိးကို လုပ္ခုိင္းတာမ်ဳိး၊ လက္မွတ္စနစ္ ဒါမွမဟုတ္ ကတ္စနစ္သြားမယ္ဆိုရင္လည္း ကားဂိတ္ေတြမွာ ေရာင္းခိုင္းတာမ်ဳိးကို လုပ္ခိုင္းမယ္ဆိုရင္ Win-Win ျဖစ္မယ့္ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္မွာပါ” ဟု Power Eleven ယာဥ္လိုင္းကုမၸဏီမွ တာ၀န္ရွိသူ ကိုတ႐ုတ္ေလးက သံုးသပ္သည္။

ထို႔အျပင္ YBSတြင္ ကားသစ္မ်ား တင္သြင္းလာသည့္အတြက္ ကၽြမ္းက်င္ယာဥ္ေမာင္း မ်ားစြာ လိုအပ္လ်က္ရွိရာလက္ရွိ ယာဥ္ေနာက္လိုက္မ်ားကို အခ်ိန္အတိုင္းအတာ တစ္ခုေပး၍ ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ေစၿပီး စနစ္တက် ယာဥ္ေမာင္းသင္တန္းမ်ား တက္ေစကာ လိုအပ္ခ်က္ရွိေနေသာ ေနရာတြင္ ျပန္လည္အစားထိုးသင့္သည္ဟု သံုးသပ္မႈမ်ားရွိသည္။

 

“စပယ္ယာမပါဘဲ ကိုယ္တုိင္ ပိုက္ဆံထည့္ စီးရတဲ့အေလ့အထေလးက ေကာင္းပါတယ္။ ကားကို ေရွ႕ေပါက္က တက္ၿပီး ေနာက္ကဆင္းတာမ်ဳိး၊ ကိုယ္ေပးရမယ့္ ယာဥ္စီးခ တာ၀န္တိတိက်က် ေပးတာမ်ဳိးေတြက ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စပယ္ယာေတြကုိ အလုပ္ျဖဳတ္ပစ္တာထက္ ဒီေျပာင္းအလဲမွာ သူတို႔ သေဘာေပါက္ ေျပာင္းလဲလာေအာင္ရယ္၊ ယာဥ္ေမာင္းသင္တန္းေတြ တက္ခိုင္းၿပီးေတာ့ ဒ႐ိုင္ဘာအျဖစ္ ခန္႔ေပးမယ္ဆိုရင္ စပယ္ယာ လုပ္ေနရတာထက္စာရင္ ကားကို စနစ္တက် ေသခ်ာေမာင္းရတဲ့ အလုပ္အကုိင္မ်ဳိး ဖန္တီးေပးတာက ခရီးသည္ေတြလည္း ဒီ၀န္ေဆာင္မႈကို ရသလို ကိုယ့္ႏုိင္ငံသားေတြျဖစ္တဲ့ ဒီအေျခခံ လူတန္းစားေတြလည္း အလုပ္လက္မဲ့ မျဖစ္ဘူး။ သူတို႔ ဘ၀အေျခအေနလည္း တဆင့္ျမင့္တက္လာႏုိင္မယ္” ဟု NGO ၀န္ထမ္းတစ္ဦးျဖစ္သူ ေဒါက္တာသူရိန္က ေျပာသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ ဘတ္စ္ကားစနစ္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလာသည္မွာ ေျခာက္လခန္႔ ရွိၿပီျဖစ္ၿပီး အခက္အခဲမ်ားစြာ ရွိေနေသးသည္။ သို႔ေသာ္ လက္ရွိ ကားသစ္မ်ား ေရာက္ရွိလာၿပီး ၀န္ေဆာင္မႈ ပံုစံေျပာင္းလဲလာသည့္အတြက္ ခရီးသည္အမ်ားစုက ႀကိဳဆိုလက္ခံလာၾကသည္။ ထို႔အတူ ယခင္က ေအာ္ဟစ္ဆူေငါက္မႈမ်ား၊ ရန္လိုမႈမ်ား၊ ၿပိဳင္ေမာင္း လုေမာင္းမႈ ပံုစံမ်ားျဖင့္ ဘတ္စ္ကား စီးေနရသည့္အေနအထားကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ျခင္း မရွိေတာ့ေပ။ ရန္ကုန္ဘတ္စ္ကားစနစ္တြင္လည္း ႏုိင္ငံတကာ ၿမိဳ႕ျပမ်ားနည္းတူ အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလဲတိုးတက္မႈကို လုပ္ေဆာင္သင့္ၿပီး ကတ္ျဖင့္ေငြ ေပးေခ်သည့္စနစ္ကိုလည္း ေျပာင္းလဲရမည္ပင္ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ႏုိင္ငံတကာအဆင့္ မေရာက္မီတြင္ ကၽြမ္းက်င္၍ ယဥ္ေက်းပ်ဴငွာေသာ ၀န္ေဆာင္မႈကို ေပးႏုိင္သည့္ ယာဥ္ေမာင္းျဖစ္လာရန္ ျပဳျပင္ ျပင္ဆင္သြားသင့္သည္ဟု ၿမိဳ႕ျပေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက သံုးသပ္သည္။

ထိုက႑ကို ျဖည့္စြက္ရန္ လက္ရွိယာဥ္ေနာက္လိုက္မ်ားကို ျပဳျပင္ထိန္းေက်ာင္းသြားျခင္းျဖင့္ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးေပးရာ ေရာက္သလို ႏုိင္ငံတကာနည္းတူ အလုပ္ခ်ိန္ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ျဖင့္ လစာေပးစနစ္ကို က်င့္သံုးသင့္သည္ဟု အႀကံျပဳၾကသည္။ နံနက္မွ မိုးခ်ဳပ္သည္အထိ တစ္ရက္လွ်င္ အလုပ္ခ်ိန္ ၁၄ နာရီခန္႔ လုပ္ကိုင္ေနရေသာ ထိုယာဥ္လုပ္သားအလုပ္အကိုင္မွာ လူေပါင္းမ်ားစြာကို ၀န္ေဆာင္မႈေပးႏုိင္ရန္ လြယ္ကူႏုိင္မည္ မဟုတ္ေပ။ သတ္မွတ္အလုပ္ခ်ိန္၊ ထိုက္သင့္သည့္လစာႏွင့္ ၿပိဳင္ေမာင္းလုေမာင္းစရာမလိုသည့္စနစ္တြင္ ယာဥ္ေမာင္းတစ္ဦးတည္းျဖင့္ ခရီးသည္မ်ားကို ေကာင္းမြန္စြာ ၀န္ေဆာင္မႈ ေပးႏုိင္မည္ပင္ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ဖန္တီးေဖာ္ေဆာင္ေပးႏုိင္ပါက အမ်ားျပည္သူ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑ တိုးတက္လာမည္ျဖစ္သလို စပယ္ယာ (ေခၚ) ယာဥ္ေနာက္လိုက္မ်ားကို လံုး၀ လိုအပ္ေတာ့မည္မဟုတ္ေပ။

ေခ်ာစု

 

Credit: www.tomorrow news journal.com